Archief voor de ‘Jeugd’ Categorie

In de vroege ochtend van 1 april vertrokken de Sprinter treinstellen 2945 en 2978 uit Rotterdam als de allerlaatste trein naar Hoek van Holland. Het betekent niet het einde van het railverkeer, want na de ombouw van de lijn neemt de RET metro de exploitatie over. Toch de afsluiting van een tijdperk. Nooit meer zullen ‘echte’ treinen over de Hoekse lijn sporen.

Een week eerder werd, onder massale belangstelling van treinpassagiers, omwonenden en spoorhobbyisten uit binnen- en buitenland, afscheid genomen met bijzondere ritten met museummaterieel.

Hoek van Holland Haven - Afscheid (20170326)
Een van extra treinen was het tweetje mat’46 van het Spoorwegmuseum, die hier vanuit diverse perspectieven en met behulp van diverse soorten digitale apparatuur op de foto wordt gezet. Deze foto voerde mij terug naar de late jaren 1970 en vroege jaren 1980 toen ik diverse malen met mijn vader naar de Hoek afreisde om ‘treinen te kijken’. Mat’46 ken ik op deze lijn alleen van de fietsentrein die begin jaren ’80 werd ingelegd, en met een vierje werd gereden. Na aankomt werd het treinstel door het rangeerlocje van de serie 600, met behulp van een koppelwagen, naar een bovenleidingloos spoor afgerangeerd.
Mijn eerste trein die ik op deze locatie, het doorgaande spoor naar Hoek van Holland Strand, zag (in 1976) was een gloednieuwe Sprinter (SGM serie 2001-2015). Een treinsteltype dat voor toenmalige begrippen vrijwel geruisloos over het spoor zoefde. Die geruisloosheid maakte ook zijn slachtoffers. Ik herinner mij in elk geval de dode vogel tussen het spoor, aangereden door zo’n aanzoevende Sprinter.

Hoek van Holland, 1302 (1976)//embedr.flickr.com/assets/client-code.js
Maar de grote attracties waarvoor je in die dagen naar Hoek van Holland ging, waren niet de Sprinters, maar natuurlijk de Internationale Treinen. Daar stond je dan te dromen bij verre bestemmingen als Kopenhagen, Berlijn en natuurlijk Moskou. Slechts één overstap scheidde Hoek van Holland van de wereldstad Peking (Bejing voor de huidige generatie).
Nu is het gedaan, en kunnen we nog slechts mijmeren over een glorieus spoorverleden, bij een foto van een stoere 1300 op de kop van een D-trein, wachtend op vertrek langs spoor 6, ergens in 1976.

Morlanwelz augustus 2012

Een snel kiekje na het verlaten van de trein uit Charleroi.  We zijn in Morlanwelz. Een vertrouwd stationnetje; diverse malen beginpunt of eindpunt van een trektocht langs de buurttram van Henegouwen. In 1995, bijna 10 jaar na het einde van de tramexploitatie, was ik hier voorlopig voor de laatste maal, na een nostalgische wandeling via de voormalige tramroute van 30 vanaf Anderlues.

Toen ik nog eens achtien jaar later terugkwam, bleek alles nog steeds zeer vertrouwd. Zelfs het type treinstel (bouwjaar 1962) is niet veranderd. Eigenlijk ondenkbaar dat er boven aan de halte geen S-motorwagen zou staan te wachten.
De werkelijkheid is natuurlijk anders. Mijn laatste tramfoto’s heb ik hier geschoten op een fraaie avond begin oktober 1986. Binnen een maand was het gedaan, zogenaamd in afwachting van spoorvernieuwing en exploitatie met BN-trams. Met name de staatshervorming, gevolgd door de opdeling van de nationale NMVB/SNCV, trok een streep door alle plannen. De aangevangen reconstructie van de trambaan werd definitief stilgelegd.

Wat resteert is een wandelpad, enkele bovenleidingsmasten, een totaal overwoekerd tramtraject waar een klewang nodig is om je een weg door te banen, het befaamde tramtunneltje voor de lijnen 30/31 onder de spoorbaan en het zeer herkenbare tramknooppunt van Mariemont SNCB waar zelfs nog stukjes tramrails zijn te vinden.

Morlanwelz Morlanwelz_Mariemont 003

Morlanwelz_Mariemont 005 Morlanwelz_Mariemont 008

Morlanwelz_Mariemont010 Morlanwelz_Mariemont 013

Morlanwelz_Mariemont 014 Morlanwelz_Mariemont 020

Morlanwelz_Mariemont 022 Morlanwelz_Mariemont 024

Met het oog op de naderende opheffing van tramlijn 63 (per 1 november) brachten mijn vader en ik in het najaar van 1986 een aantal bezoeken aan het netwerk van de buurttram rond Charleroi. Gelet op de voortgaande modernisering van tramlijn 80 (Charleroi – Gosselies – Trazegnies – La Louviere – Maurage) konden we toen niet vermoeden dat het binnen anderhalf jaar in het geheel gedaan zou zijn met de klassieke buurttram.

Terug naar die fraaie septemberdag in 1986. Het (te voet, per tram en trein) afgelegde parcours liep vanaf ons startpunt Charleroi Sud (rond 11:00 uur ’s ochtends) via het depot Jumet – Gosselies – Courcelles – Marchienne-au-Pont naar Forchies. Aan het einde van de middag werden de schaduwen steeds langer zodat fotograferen uiteindelijk onmogelijk werd.

19860925 Jumet Depot
In die jaren was het terrein van het depot van Jumet gemakkelijk bereikbaar via een boerenweggetje aan de achterzijde. Inmiddels hadden zich daar lange rijen afgevoerde S-motorwagens gevormd. Een toevalstreffer: de slopers zijn bezig de S9130 te onttakelen.

19860925 Jumet Depot 19860925 Jumet Depot

19860925 Jumet Depot

Zware schade, ongetwijfeld opgelopen bij een aanrijding.

19860925 Jumet Depot
Wachtend op een roemloos einde.

19860925 Jumet Depot 19860925 Gosselies
Te voet verder naar Gosselies

19860925 Gosselies
Anno 2016 rijdt de tram hier nog. Of is het beter te zeggen: “weer”. De modernisering van lijn 80 werd in 1988 stilgelegd. Het zou tot ver na het jaar 2000 duren voordat de zaak weer grondig werd aangepakt, waarna wat in feite de de oude tramlijn 62 was op 21 juni 2013 in de vorm van M3 terugkeerde. Mijn vader – hij zou dan 84 zijn geweest – heeft het niet meer mee mogen maken.

19860925 Gosselies Monument Gosselies Monument. Tram richting Charleroi. 19860925 Gosselies Calvaire
Gosselies Calvaire

19860925 Gosselies Calvaire 19860925 Gosselies
SJ van lijn 80 passeert het tramviaduct bij halte Grand Conty, tussen Gosselies en Courcelles. Het baanlichaam ligt er nog, het tramviaduct is weg, het huis links afgebroken en in een moderner jasje teruggekomen. Wie hier nu staat ziet verder een nieuwbouwwijkje.

19860925 tussen Gosselies en Courcelles Een stuk tramnet wat we slechts één keer hebben afgelopen. Dit stuk tussen Gosselies en Courcelles wat niet bepaald aangenaam. Anno 2013 bleek het nog erger te zijn geworden: geen tram meer, maar wel 2×2 rijbanen voor het wegverkeer. 19860925 Courcelles Motte
Courcelles Motte: we nemen na het maken van deze foto de trein terug naar Marchienne-au-Pont.

19860925 Marchienne-au-Pont (B) Wachtend op de trein naar Forchies passeert een reeks 73. 19860925 Forchies
Vanaf het nieuwe station Forchies wandelen we langs de trambaan van lijn 63 naar het oude station. Een opmerkelijk schone lijn 63 op weg naar Charleroi.

19860925 Forchies Met de man met de hond links hebben we nog een praatje gemaakt. Hij bleek een Tsjech die in de oorlog in de Duitse Wehrmacht dienst had gedaan. Na de oorlog was hij in België blijven hangen en had jarenlang als mijnwerker in de Waalse kolenindustrie gewerkt. 19860925 Fochies
Lijn 63 op weg naar Fontaine.

19860925 Forchies Klassieke ligging van de Buurttram aan de kant van de weg, vrolijk tegen het verkeer rijdend. Verstandige automobilisten hielden dan ook de seinlichten van de enkelspoorbeveiliging in het oog. Springt die op rood, dan is het verstandig om het tramspoor te mijden en zo een frontale aanrijding met een S-motorwagen te voorkomen. Anno 2016 is dit alleen nog op een klein stukje in Anderlues te zien. 19860925 Fontaine L'Eveque
Op de achtergrond het spoorviaduct in de lijn 112A.

19860925 Fontaine L'Eveque 19860925 Fontaine L'Eveque
Voorplein van het voormalige station van Forchies (lijn 112A). Op de plek van het tramspoor ligt nu een fietspad.

19860925 Fontaine L'Eveque De avond nadert: de schaduwen worden langer. Tram richting Fontaine. 19860925 Fontaine L'Eveque
Het laatste plaatje van die dag. De tram naar Charleroi passeert ons. Wij lopen vervolgens terug naar stations Forchies en nemen de trein terug naar huis. Met recht een fraaie dag rond Charleroi!

 

 

 

19810312 Den Haag, Goudenregenstraat / Goudenregenplein - PCC 1023

Pcc 1023 op weg van Duindorp naar het Centraal station halteert op het Goudenregenplein. Het ziet er een beetje shabby uit, een wat armoedige stalen abri, passagiers die vanaf de straat de tram moeten betreden (liever gezegd: “beklimmen”). Het verfwerk op de kop van de 1023 is ook niet helemaal perfect meer.

Dat het economisch niet zo denderend ging in Nederland lijkt haast van deze foto van 12 maart 1981 af te lezen. Het was dan ook de tijd dat de Tegenpartij de verkiezingsstrijd inging met het programma “Rug op 81” (is het onze fantasie of zien we inderdaad lijsttrekker F. Jacobse in zijn automobiel een soepele inhaalmanoeuvre inzetten?). Een poging van de “Vrije Jongens” om via een staatsgreep de Nederlandse economie te hervormen werd echter door leger en politie hardhandig de kop in gedrukt, waarvan het Nederlandse volk getuige kon zijn middels een “live en rechtstreeks” door de Vpro verzorgd verslag (10 mei 1981).

Serieuzer is dat diezelfde mei 1981 in Den Haag een langdurige tramstaking begon, dieptepunt in een conflict tussen bonden en de HTM raad van bestuur over een hogere functiewaardering met bijbehorende loonsverhoging.

Geheel links, onder de slordig geparkeerde auto, is nog iets te zien van de sporen van de voormalige route van lijn 3 naar het eindpunt Kwartellaan. Ik herinner mij nog goed hoe ik als kind gefascineerd naar die fossiele sporen op het Goudenregenplein stond te kijken. Na een herinrichting van het plein zijn deze restanten van de tram naar de Vogelwijk verdwenen, maar naar verluid zouden ze zich nog onder de huidige bestrating moeten bevinden.

PCC 1023 heeft nog enkele maanden te gaan. Het inbouwen van de nieuwe stempelautomaten (geschikt voor de nationale strippenkaart) werd niet meer lonend geacht. Per 1 oktober 1981 werden de laatste trams uit de serie 1003-1024 buitendienst gesteld.

Voor de fijnproever: op de gevel van het pand uit 1924 is nog net de lichtreclame voor het Indonesisch restaurant Sarinha te zien (geopend 1973 – failliet 2015).

Hoek van Holland Haven

Waarschijnlijk gemaakt in 1978 of 1979, op één van die dagen dat ik met mijn vader het internationale treinverkeer op station Hoek van Holland ging bekijken. De 1300 is net aangekomen met de Warszawa-Hoek Expres. Het doorgaand rijtuig vanuit Moskou dat voorop loopt was natuurlijk een hele sensatie; als het ware een voorproefje van de Transsiberie expres.

Ben ik nu de enige die zich bij het bekijken van zo’n plaatje realiseert dat het kleine meisje dat zich vastklemt aan papa nu een vrouw van begin 40 moet zijn…

Op het perron een gitaar, paraplu en rode damestas. Ongetwijfeld heeft men een lange reis achter de rug, en het lijkt waarschijnlijk dat men zich ging inschepen op de boot naar Engeland. Immers Hoek van Holland zal zelden een eindbestemming zijn geweest van de internationale reiziger.

Nog een paar jaar en de afbraak van het internationaal treinverkeer begon. In 1992 vertrokken de Britannia expres en Colonia express voor het laatst. Tenslotte deed alleen nog de boottrein uit Amsterdam herinneren aan het ooit zo drukke spoorvervoer. Verdwenen in december 2006. Inmiddels liggen de perrons er al lang verlaten bij, zijn langzamerhand overwoekerd met onkruid. Het station is in afwachting van de ombouw tot RET metrolijn. Ongetwijfeld zullen de perrons geheel verdwijnen, overbodig immers.

Om nog eens nostalgisch terug te dromen, aan de website www.feijenoordsemeesters.nl ontleen ik de vertrekstaat uit 1970/1971:

Vanuit Hoek van Holland Haven:
07:00 uur: D1511 (Harz Express; in zomer)
07:04 uur: D391 (Holland-Scandinavië Express)
07:10 uur: TEE 10 (TEE Rheingold)
07:28 uur: D 164 (Loreley Express)
07:31 uur: Trein 2 naar Amsterdam (Boottrein)
19:00 uur: D1393 (Hoek-Warszawa Express; in zomer)
19:14 uur: Trein 4 naar Amsterdam (Boottrein)
19:28 uur: D88 (Austria Express)
19:32 uur: D393 (Nord-West Express)

Naar Hoek van Holland Haven:
10:13 uur: D394 (Nord-West Express; in zomer)
10:46 uur: D1394 (Warszawa-Hoek Express; in zomer)
10:46 uur: D394 (Nord-West Express; in winter)
10:49 uur: D89 (Austria Express)
11:01 uur: Trein 3 uit Amsterdam (Boottrein)
21:44 uur: D1510 (Harz Express; in zomer)
22:22 uur: D163 (Loreley Express)
22:43 uur: D392 (Scandinavië-Holland Express)
23:00 uur: TEE trein 9 (TEE Rheingold)
23:03 uur: Trein 5 uit Amsterdam (Boottrein)

 

20140313 Anderlues Monument
De Belgische Buurttram, de “Boerentram”, “La Vcinal” bestaat niet meer, het laatste restant rond Charleroi is nu een “Metro”. Hoewel? De passagiers moeten hier uitstappen op het tegenspoor, en de wattman neemt op de wisselplaats nog even de tijd om zijn collega te spreken voordat deze de retourrit naar Charleroi aanvangt. Het seinstelsel voor de beveiliging van het enkelspoor is nog altijd dat van de SNCV/NMVB. Een haltebord dat niet te veel informatie verschaft, en in elk geval de hier ook rijdende M2 niet vermeldt!
Wellicht is er toch niet zo veel veranderd sinds 1988…

Susteren 19890608

Rangeersein op het rangeerterrein Susteren.

Inmiddels behoort al enige tijd de (negentiende-eeuwse) klassieke beveiliging op het Nederlandse spoornet tot het verleden. Net zoals dit rangeerterrein zelf, overigens. Susteren, geopend in 1917, vervulde ooit een zeer belangrijke rol in het kolenvervoer per spoor. De klap kwam echter pas na de sluiting van de Limburgse mijnen, In de jaren ’80 van de vorige eeuw bleek dat het rangeren van goederentreinen geconcentreerd kon worden op drie emplacementen (Kijfhoek, Amersfoort en Venlo) en kon Susteren gemist worden. Ten tijde van het maken van deze foto was vrijwel alle activiteit tot een einde gekomen. Er kwamen toen alleen nog wat wagens voor onderhoud naar de aanwezige wagenwerkplaats. Deze sloot in 1999 zijn poort, waarna het terrein in een wildernis veranderde.