Post Tagged ‘pays noir’

Na mijn wandeling van Charleroi via Gosselies naar Courcelles in 2013, dit voorjaar een bescheiden voortzetting van mijn wandeling langs de voormalige tramlijnen in het Zwarte Land (Le Pays Noir), het ooit door staal- en mijnindustrie gedomineerde gebied rond Charleroi.

Op deze wandeling van nauwelijks een kilometer langs de N90 tussen de huidige MLC stations Paradis en Fontaine is er op het eerste gezicht niets meer dat herinnert aan de buurttram die hier ooit in de berm van de weg reed. Het is trouwens ook een stuk dat ik zelf nooit actief als tramroute heb meegemaakt. Reeds in 1983 gingen hier de tram rijden via een stuk lichte metro, met dien verstande dat nabij waar later het ondergrondse station Fontaine geopend zou worden de trams weer op het klassieke traject doorheen dit plaatsje gingen rijden.

1981 Fontaine L'Eveque (B)
Een oud plaatje uit mijn collectie: de tram in het centrum van Fontaine-l’Évêque. De trams (M1/M2) rijden hier nu onder de grond. Links, schuin achter de fotograaf bevindt zich nu het MLC station Fontaine. Ten tijde van deze foto moesten de bouwwerkzaamheden nog beginnen, maar al spoedig veranderde deze straat in een bouwput.

20150427 N90 Fontaine-l'Évêque
Een merkwaardig blokje huizen op de kruising tussen de N90 en de Rue du Paradis (waar het MLC station is gelegen), en de Avenue des Déportés. De betonnen mast zou wellicht nog uit de tijd van de tram kunnen dateren. Men zie bijvoorbeeld de foto op https://flic.kr/p/o8Rw7Z

20150427 N90 Fontaine-l'Évêque (B), gezien richting Charleroi
Blik vanaf genoemd punt op de N90 (Rue de Mons) richting Charleroi. In de achtergrond is iets te zien van het verkeersknooppunt. De oude Rue de Mons (en daarmee de oorspronkelijke tramroute) loopt hier in feite dood. Het wegverkeer loopt nu via de in de jaren ’80 van de vorige eeuw aangelegde snelweg. De tram werd sinds 1983 geleid via een stuk Lichte Metro, met de stations Paradis, Leernes en Morgnies. Inderdaad, dat zijn de beruchte in de “middle of nowhere” gelegen stations. Ooit was rond deze stations woningbouw gepland ter vervanging van de reeds in de jaren ’60 ernstig verouderde woningvoorraad van Le Pays Noir. Daar is weinig van terechtgekomen. Ook de overstappunten tussen tram (Lichte Metro) en bus zijn nimmer gerealiseerd.

20150427 N90 Fontaine-l'Évêque
Blik richting Fontaine.

20150427 N90 Fontaine-l'Évêque (B), gezien richting Charleroi
Vlak bij de bebouwde kom van Fontaine: de helling in de weg richting Charleroi. Er is weinig fantasie voor nodig om hier de tram in de berm van de weg voor te stellen.

20150427 N90 Fontaine-l'Évêque
20150427 N90 Fontaine-l'Évêque
De dorpskern van Fontaine is reeds bereikt.

20150427 N90 Fontaine-l'Évêque
Wie goed kijkt ziet links in de verte reeds een vertrouwd punt. Daar was de aansluiting tussen lijn 89/90/91 en lijn 63. (zie de eerste foto in dit verslag).

20150427 N90 Fontaine-l'Évêque
Geheel in de verte, daar rijdt de tram nog bovengronds, tussen station Petria en Anderlues.

20150427 N90 Fontaine-l'Évêque
Naast gemoderniseerde, of zelfs geheel nieuw opgetrokken, huizen nog een stukje echt 19e eeuwse, wellicht zelfs 18e eeuwse, bebouwing.

20150427 N90 Fontaine-l'Évêque

20150427 N90, Fontaine-l'Évêque

Een ontmoeting met een bekend lijnnummer doet het hart natuurlijk altijd goed. Even voorbij het huidige MLC station Fontaine passeert op de N90 een bus van lijn 63. Inderdaad het is de onmiddellijke opvolger van de per 1 november 1986 tramlijn tussen Fontaine en Charleroi.
De bus volgt voor een belangrijk deel de route van de buurttram, langs Gosselies, Courcelles, Souvret en Forches. Echter het eindpunt in Fontaine wordt gevormd door een lus. Vandaar dat we hier een bus aantreffen op zijn weg naar het huidige eindpunt Jumet. In het laatste plaatsje is nu een overstap op tramlijn M3, welke ook als een opvolger van tramlijn 63 (of liever lijn 62) beschouwd kan worden, maar nu tussen Charleroi en Gosselies Faubourg.

Advertenties

Piges

Geplaatst: mei 1, 2015 in Le Pays Noir, Openbaar vervoer
Tags:,

Een staaltje jaren ’70 architectuur: het station Piges van de Lichte metro van Charleroi.

20150427 Charleroi, Chaussée de Bruxelles - MLC-station Piges

9158 41

Lijn 41 aan het bekende buurttram eindpunt Charleroi Eden, op 30 januari 1980.

Foto: Michael Reps via Flickr.

Marchienne-au-Pont (1980)

Geplaatst: januari 30, 2015 in Uncategorized
Tags:, , ,

1980-10 Motrice type S de la SNCV, route de Mons ( ligne Charleroi - Anderlues )

Zonder te weten waaraan we begonnen stapten we in 1980 op de tram in Marchienne-au-Pont om naar Charleroi terug te keren. En deze foto laat goed zien in wat voor merkwaardig gebied we terecht kwamen…

Fraaie foto van Michel Huhardeaux via Flickr van een buurttram onderweg van Anderlues naar Charleroi op de doortocht door het complex van Cockerill bij Marchienne-au-Pont. Een surrealistisch gebied waar destijds alles in het teken stond van cokes en staal, kwalijk riekende dampen werden verspreid en regelmatig stoomwolken verschenen.  En waar het verkeer doorheen raasde. Ik heb samen met mijn vader vrijwel het gehele tramnet in het Zwarte Land afgewandeld, maar dit ruig stuk industrieel België altijd slechts ter tram afgelegd.

Anno 2015 is hier sprake van afbraak en bouw van nieuwe inrichtingen.

Zie nog mijn fotoserie: Charleroi van oost naar west. hier.

19840906 Charleroi, Lodelinsart; Rue Emile Vandervelde / Rue du Ravin

Lijn 41 op weg naar Trazegnies. De vernieuwde sporen getuigen van de investeringen die kort daarvoor nog in dit deel van het buurttramnet rond Charleroi werden gedaan. Voor lijn 41 mocht het desondanks allemaal niet meer baten. De tramlijn werd tweemaal (in 1985 en 1986) geamputeerd, kreeg nog wel gelede trams (BN’s), maar reed in de avond van maandag 29 februari 1988 definitief de geschiedenis in. Ik citeer uit “Terminus Jumet” van Staf Cuyt (uitgave Monopress, 1991):

‘Als voorlaatste lijn 41 vertrok BN-motorrijtuig 6115 en verdween kletsnat in de nu reeds dicht op mekaar dwarrelende sneeuwvlokken…

Intussen had SM9157 op een wachtspoor postgevat, getooid met met een rouwkrans en voorzien van een bordje “Diener tram 41 – 29.02.88”. Het rijtuig zag er, conform de Henegouwse traditie, niet al te fris uit doch voerde heuse films “Charleroi – Gohyssart”.

SM 9157 kwam uiteindelijk voorgereden en een niet zo bijster groot aantal klappertandende tramfanaten stapte op, onder het niet aflatende flitslicht van enkele dappere, koude, sneeuw en versteven vingers trotserende fotografen.

Via een fotohalte in station “Beaux-Arts” ging het richting Gohyssart, waar – aan het intussen door een sneeuwlaagje bedekte eindpunt – ruimschoots de tijd werd genomen om de laatste aanwezigheid van een SM motorrijtuig aldaar met behulp van lichtgevoelig materiaal voor het nageslacht te bewaren.’

Het werd het laatste publieksafscheid van de klassieke boerentrams. Een paar maanden later, werden de tramlijnen via Jumet naar Courcelles en Trazegnies  ‘tijdelijk’ stilgelegd in verband met renovatie van het spoor. Om – ten minste voor het deel ten westen van Gosselies – nimmer meer terug te komen.

 

De bewaard gebleven schachtbok van zetel 6 van de S.A. des Houillères d’Anderlues torent uit boven de gebouwen. De kolenmijn zelf is in 1969 gesloten. Er is nog altijd onder- en bovengrondse activiteit omdat deze schacht wordt gebruikt voor de opslag van gas.
20140411 Anderlues

Interessant is deze tramhalte bij de hoofdpoort. De tramlijn (30) is in 1986 opgeheven, maar nog altijd stopt zijn opvolger, buslijn 30, aan deze halte, genaamd Fosse No 2 (schacht 2). Aan het drukke vervoer van mijnwerkers door de buurttram (de SNCV, voluit “Société Nationale des Chemins de fer Vicinaux”, in het Nederlands de Nationale Maatschappij Van Buurtspoorwegen) herinnert deze unieke abri. Een vrij ruimte wachtruimte in die gebouwd in de muur van het mijnterrein. Anno 2014 is het echter uitgestorven, en moet men over een ruim voorstellingsvermogen beschikken om zich een beeld te vormen van de arbeiders die hier op de tram stonden te wachten.

20140411 Anderlues, halte Fosse No 6.

20140411 Anderlues
Even verderop in de straat vindt men nog een stille getuige van de tramlijn. Dit waarschuwingsbord heeft de opheffing van de tram overleefd. Dat het een bord is dat voor een onbewaakte spoorwegovergang waarschuwt wekt geen verbazing als men weet dat het ging om een buurtspoorlijn.

20140411 Anderlues

Terug bij de mijn: de voormalige hoofdpoort.

20140411 Anderlues

Verderop ligt de zetel 3. De twee schachten zijn dichtgemaakt, de schachtbokken afgebroken. Wat nog resteert is het gebouw voor de ophaalmachine en ventilator.

20140411 Anderlues, Puits no 3 (Aulniats)

Een gedenkteken zoekt men hier tevergeefs… En toch, voor de beruchte 8 augustus 1956, de dag van de mijnramp van Marcinelle (Bois du Cazier) hield deze mijn in Anderlues het trieste Belgische record van het mijnongeval met de meeste slachtoffers. Op 11 maart 1892 kwamen hier 160 mijnwerkers om het leven na een ontploffing van mijngas.

Zojuist heb ik op Flickr een volledige serie foto’s geplaatst gemaakt tijdens een bezoek aan het SNCV tramnet rond Charleroi op 25 september 1986.
http://www.flickr.com/photos/mars1940/sets/72157632336963652/with/8306764506/
Hierbij werd de volgende route afgelegd (verplaatsing te voet, per tram en per trein): Charleroi Sud – Jumet – Gosselies – Courcelles – (per trein) Marchienne-au-Pont (per trein) – Forchies – Fontaine L’Eveque.

Deze reeks loopt van ongeveerd 11.30 uur aan het depot van Jumet tot het einde van de middag als de langer wordende schaduwen het fotograferen onmogelijk maken.

19860925 Jumet Depot

19860925 Gosselies

19860925 Fontaine L'Eveque

Foto’s gemaakt met een Olympus OM1 camera.